Een bezoek aan Auschwitz

Een serieus artikel tussendoor. Vanuit Krakow maakten we een dagtrip naar Auschwitz. In deze blogpost deel ik mijn ervaringen met jullie en laat jullie weten waar je aan moet denken als je ook een bezoek aan Auschwitz wil brengen.

Als eerste wil ik je de tip geven: boek alsjeblieft je ticket op tijd. En met op tijd bedoel ik: ruim een maand van tevoren. Anders loop je het risico dat je er niet naartoe kunt, of dat er geen tour beschikbaar is in het Nederlands/Engels. Je kunt Auschwitz in per tijdvak: in het eerste en laatste tijdvak kun je zonder tour naar binnen (om 8 uur ‘s ochtends of 5 uur ‘s avonds). Ik raad je echter aan om een ticket mét tour te kopen. Anders is je bezoek zeer waarschijnlijk niet zoveel waard als met gids. Bovendien is een ticket met gids niet duur: voor zo’n tien euro per persoon krijg je een rondleiding van ruim 3 uur.

Extra tip: de toegestane grootte van je tas is ongeveer zo groot als een A4’tje. Is je tas groter dan dat, dan moet je je tas achterlaten. Zorg er – als het even kan – dus voor dat je een kleinere tas hebt dan dat.

Auschwitz I

De rondleiding begon op het terrein van Auschwitz I. Waarschijnlijk wel bekend van bovenstaande foto: de poort met de tekst ‘Arbeit macht frei’. Hier mag je onder andere kijken in de barakken waar geslapen werd en in de experimentenkamer, waar geëxperimenteerd werd op Joodse gevangenen. Het gas dat later gebruikt werd in de gaskamers is hier bijvoorbeeld ontwikkeld en getest. Ook de executiemuur was te zien.

Tot dit punt was de rondleiding vrij theoretisch. Het is verschrikkelijk wat hier allemaal heeft plaatsgevonden, dus wat dat betreft is het wel prettig dat de gidsen de verhalen met een zekere afstand vertellen. Daar komt bij dat ik het me zo moeilijk voor kan stellen hoe je dit als mens andere mensen aan kunt doen, dat dat er bij mij ook voor zorgde dat ik het tot op dit punt ook nog goed naast me neer kon leggen.

Auschwitz9

Vervolgens kom je echter in barakken waar nog menselijke elementen te vinden zijn. Spullen van de gevangenen zijn namelijk bewaard gebleven, waaronder de koffers waar ze mee aankwamen, niet wetend wat hen te wachten stond. Wat – denk ik – het meeste indruk op mij heeft gemaakt, is de fotomuur. Hier zijn foto’s van de gevangenen te zien, compleet met naam, beroep en datum van gevangenneming + executiedatum. En dan besef je je dat dit mensen zijn met hele ‘gewone’ beroepen. Ik ben heel wat leraren tegengekomen, maar ook boeren en tapijtleggers. Dit maakte het een stuk persoonlijker en maakte daardoor ook nog meer indruk op mij.

Ik heb van de foto’s ook een foto genomen en in eerste instantie in dit artikel geplaatst. Echter voelde dat niet helemaal goed, dus heb ik deze foto weggehaald. 

Auschwitz – Birkenau

Na een korte pauze neem je de pendelbus naar Auschwitz-Birkenau. Birkenau is echt gi-gan-tisch. Zo ontzettend niet te bevatten.

Auschwitz7

Birkenau staat vol met grote barakken. Eigenlijk zijn het gewoon paardenstallen, maar tijdens de oorlog werden die gebruikt als onderkomen voor de gevangenen. Bedoeld voor 50 paarden, zaten er vaak zo’n 200 mensen in een barak.

Auschwitz10

Van de crematoria zijn alleen nog ruïnes over: tegen het einde van de oorlog hebben de nazi’s zoveel mogelijk van hun gruweldaden uitgewist, inclusief 80% van de documentatie.

Auschwitz8

Mijn indruk

Zoals ik al eerder in dit artikel vermeldde: ik vond het erg prettig dat de gidsen de verhalen met een zekere afstand vertellen. Het heeft op mij zeker een hele grote indruk achtergelaten en met name de ‘persoonlijke’ stukjes, zoals de foto’s en de achtergebleven spullen. Het is onvoorstelbaar hoe dit heeft kunnen gebeuren, hoe mensen zich zó boven anderen verheven kunnen voelen dat ze dit kunnen doen. Ik kan er echt met mijn hoofd niet bij.

Ik denk dat het heel belangrijk is om hier een keer in je leven naartoe te gaan. Leuk is het niet, maar de quote: “Those who do not remember the past, are condemned to repeat it” (George Santayana) geeft het belang ervan goed aan. Laten we alsjeblieft leren van de geschiedenis en laten we ons verbazen en verafschuwen over de manier waarop mensen zich kunnen gedragen.

Waar ik me mateloos aan heb gestoord, zijn de mensen die naar Auschwitz gaan alsof het een of andere toeristische trekpleister is. Natuurlijk is dat het ergens ook, dat zul je zien als je de gigantische mensenmassa’s ziet op het parkeerterrein en bij de ingang, maar sommige mensen weten het naar een next level te tillen. Ik heb mensen gezien die ongeïnteresseerd een biertje opentrokken, onderuitgezakt zittend op een herdenkingsmonument. En ik heb ook mensen gezien die poseerden bij ‘bekende’ plaatsen, de foto checkten en het toch nog een keer opnieuw wilden proberen, hun pose nog even wat meer overdreven. Gedraag je alsjeblieft respectvol. Foto’s nemen mag, doe dat ook vooral als herinnering aan je bezoek en de indruk die dat maakte, maar gedraag je niet alsof je voor de Eiffeltoren staat.

Praktisch

Je kunt op verschillende manier van Krakow naar Auschwitz. Een van de manieren is om een privé gids te huren: deze komt je ophalen bij je hotel en brengt je hier ook weer terug. De prijs viel me alles mee (al hebben wij dit zelf niet gedaan): voor zo’n 45 euro per persoon ben je klaar (inclusief een rondleiding dus!).

Vanaf Krakow Glowny (centraal station) kun je de bus nemen. Dit duurt ongeveer 5 kwartier en is – denk ik – de makkelijkste manier om bij Auschwitz te komen.

Wij hebben er zelf voor gekozen om de trein te nemen, ook vanaf Krakow Glowny. Je neemt dan de trein naar Oswiecim (Poolse naam voor Auschwitz), vanwaar het nog een half uurtje lopen is. Omdat wij een interrail ticket hadden, was dit de goedkoopste optie voor ons. Echter, de treinen in Polen zijn niet altijd even stipt. Halverwege de route hebben we een half uur stilgestaan tussen twee stations in en we zijn echt even bang geweest dat we de tour zouden missen. Neem je de trein, ga dan ruim op tijd!

Ben je met de auto op vakantie, ook dan kun je makkelijk naar Auschwitz. Het parkeerterrein is gigantisch. Bovendien kun je alsnog de pendelbus naar Birkenau gebruiken (ook weer terug), dus hoef je tussendoor de auto niet te gebruiken.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.